तयार भयो एकैपटक १० हजार ८०० कार बोक्ने जहाज

समुद्री ढुवानीको दुनियाँमा नयाँ रेकर्ड बनेको छ। चीनको सांघाईमा निर्माण भएको रोल अन रोल अफ RORO जहाजले एकैपटक १०,८०० वटा कार बोक्न सक्छ। यसअघि ८,५०० सम्मको क्षमता भएका जहाजहरु चलिरहेका थिए। यो जहाज आएपछि गाडी ढुवानीको खेल नै बदलिने देखिएको छ।

मेरो एकजना साथी जापानबाट गाडी इम्पोर्ट गर्छन्। उनी भन्थे, एउटा जहाजमा जति धेरै गाडी अट्यो, प्रति गाडी भाडा त्यति सस्तो पर्छ। अहिले एउटा कार जापानबाट कोलकाता ल्याउँदा औसत १२०० देखि १५०० डलर भाडा लाग्छ। यति ठूलो जहाज नियमित चल्यो भने त्यो खर्च २० देखि २५ प्रतिशतले घट्न सक्छ।

यो जहाज कति ठूलो छ?

कागजमा लेख्दा मात्रै १०,८०० संख्या हो। व्यवहारमा कल्पना गर्नुस्। काठमाडौंको दशरथ रंगशालामा करिब १५ हजार मान्छे अट्छन्। यो जहाजमा लगभग त्यति नै संख्यामा कार अट्छन्।

जहाजको मुख्य विवरण:

लम्बाई: २३४ मिटर, भनेको लगभग दुईवटा फुटबल मैदान जति
चौडाई: ४० मिटर
तल्ला: १४ वटा डेक, बहुमहल पार्किङ जस्तै
इन्धन: LNG र परम्परागत इन्धन दुवै चल्ने, त्यसैले प्रदुषण ३० प्रतिशत कम
गति: १९ नट, अर्थात् प्रतिघण्टा ३५ किलोमिटर
जहाज बनाउने कम्पनी SAIC Anji Logistics ले यसको नाम 'Anji Ansheng' राखेको छ। २०२४ को अन्त्यतिर परीक्षण सकेर अहिले चीन देखि युरोप रुटमा चल्न थालेको छ।

नेपाललाई के फाइदा हुन्छ?

नेपालले सबै गाडी भारतको कोलकाता वा हल्दिया बन्दरगाह हुँदै ल्याउँछ। अहिले एउटा RORO जहाजमा ४ हजार देखि ६ हजार कार आउँछन्। त्यही जहाज नेपालका लागि मात्रै आउँदैन। बंगलादेश, भारत, श्रीलंकाको गाडी पनि सँगै हुन्छ।

१०,८०० क्षमता भएको जहाज चल्दा कोलकातामा एकैपटक धेरै गाडी झर्छ। स्टक बढी भएपछि डिलरले छिटो डेलिभरी दिन सक्छन्। अहिले बुकिङ गरेको ३ महिनामा गाडी पाउने अवस्था छ। यो समय घटेर ४५ दिनमा झर्न सक्छ।

अर्को कुरा, ढुवानी खर्च घट्यो भने कम्पनीले गाडीको मूल्य पनि केही घटाउन सक्छन्। १ लाखले घटेन भने पनि ३० देखि ५० हजारसम्म सस्तो पर्ने सम्भावना व्यापारीहरु बताउँछन्।

यति धेरै कार कसरी लोड हुन्छ?

यो प्रश्न धेरैलाई लाग्छ। जहाजभित्र लिफ्ट र र्‍याम्प हुन्छ। कारहरु आफैं गुडेर भित्र जान्छन्। हरेक डेकमा मार्किङ गरिएको हुन्छ। अनुभवी ड्राइभरले प्रतिघण्टा ४०० वटा गाडी सम्म लोड गर्छन्। पूरा १०,८०० गाडी लोड गर्न २४ देखि ३० घण्टा लाग्छ।

सुरक्षाको लागि हरेक गाडीलाई चेनले बाँधिन्छ। समुद्रमा छाल आए पनि गाडी एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा सर्दैन।

चीनले किन बनायो यति ठूलो जहाज?

कारण सिधा छ। चीन अहिले संसारकै ठूलो EV निर्यातकर्ता बन्यो। BYD, MG, Nio जस्ता ब्रान्ड युरोप, दक्षिण अमेरिका पठाउनुपर्छ। महिनामा लाखौं गाडी निर्यात गर्न सानो जहाजले धान्दैन। त्यसैले आफ्नै लगानीमा ठूला RORO जहाज बनाएका हुन्।

२०२६ सम्ममा चीनले यस्तै १०,८०० क्षमताका १५ वटा जहाज बनाउने लक्ष्य राखेको छ।

अब के हुन्छ?
ठूला जहाज आउनु भनेको ढुवानी सस्तो हुनु हो। ढुवानी सस्तो भएपछि अन्तिममा ग्राहकलाई फाइदा हुन्छ। नेपालमा अहिले EV को बजार बढिरहेको छ। चीनबाट आउने धेरैजसो EV अब यही जहाजमा आउँछन्।

तर चुनौती पनि छ। कोलकाता बन्दरगाहमा यति ठूलो जहाज लाग्ने ठाउँ सीमित छ। पानीको गहिराई पुग्नुपर्छ। भारतले हल्दिया र भिजाग बन्दरगाहलाई अपग्रेड गर्दैछ। २ वर्षभित्र त्यो समस्या समाधान हुने देखिन्छ।

तपाईं गाडी किन्ने सोचमा हुनुहुन्छ भने अबको ६ महिना पर्खनु राम्रो हुन सक्छ। स्टक बढ्छ, डेलिभरी छिटो हुन्छ, अनि मूल्यमा पनि केही राहत पाउन सकिन्छ।

के तपाईंलाई लाग्छ यो जहाजले नेपालको गाडी बजारमा साँच्चै असर गर्छ? कमेन्टमा आफ्नो विचार लेख्नुहोस्।