काठमाडौँका साँघुरा गल्लीमा अब 'बाइक एम्बुलेन्स'
काठमाडौँ जस्तो व्यस्त र साँघुरा गल्लीहरू भएको सहरमा बिरामीलाई समयमै अस्पताल पुर्याउनु एउटा ठुलो चुनौती हो। ट्राफिक जाम र ठुला एम्बुलेन्स छिर्न नसक्ने ठाउँहरूका लागि काठमाडौँ महानगरपालिका (KMC) ले एक क्रान्तिकारी कदम चाल्दै 'दुईपाँग्रे एम्बुलेन्स' (Bike Ambulance) सञ्चालनको तयारी गरेको छ।

मुख्य विशेषताहरू
-
छिटो र छरितो सेवा: ट्राफिक जामको पर्वाह नगरी भित्री गल्लीहरूमा तत्काल पुग्न सक्ने।
-
प्राथमिक उपचारको सुविधा: अक्सिजन सिलिन्डर, इसिजी (ECG) मेसिन, र अन्य अत्यावश्यक प्राथमिक उपचारका उपकरणहरू उपलब्ध हुने।
-
दक्ष जनशक्ति: तालिमप्राप्त स्वास्थ्यकर्मी (Paramedics) द्वारा सञ्चालन गरिने।
-
निशुल्क सेवा: महानगरवासीका लागि आकस्मिक अवस्थामा यो सेवा अत्यन्तै सहयोगी हुने।
किन आवश्यक छ काठमाडौँमा बाइक एम्बुलेन्स?
काठमाडौँका असन, इन्द्रचोक, र झोंछे जस्ता पुराना र साँघुरा बस्तीहरूमा ठुला चारपाँग्रे एम्बुलेन्स छिर्न कठिन हुन्छ। कतिपय अवस्थामा बिरामीलाई स्ट्रेचरमा बोकेर मुख्य सडकसम्म ल्याउँदा धेरै समय खेर जान्छ।
१. 'गोल्डेन आवर' (Golden Hour) को सदुपयोग: मुटुको अट्याक (Heart Attack) वा गम्भीर चोटपटक लागेको पहिलो एक घण्टालाई 'गोल्डेन आवर' भनिन्छ। बाइक एम्बुलेन्सले यो समयमा बिरामीको घरमै पुगेर प्राथमिक उपचार सुरु गर्न सक्छ, जसले गर्दा ज्यान जोगिने सम्भावना धेरै हुन्छ।
२. ट्राफिक जामको समाधान: काठमाडौँको व्यस्त समयमा एम्बुलेन्स पनि घण्टौँ जाममा फस्ने गरेका छन्। बाइक एम्बुलेन्सले सडकको सानो खाली ठाउँबाट पनि बाटो बनाएर छिटो गन्तव्यमा पुग्न मद्दत गर्छ।
३. प्रविधि र स्वास्थ्यको संगम: महानगरले यसलाई जिपिएस (GPS) प्रणालीसँग जोड्ने योजना बनाएको छ, जसले गर्दा नजिकै रहेको बाइक एम्बुलेन्स तुरुन्तै बिरामीको लोकेसनमा पुग्न सक्नेछ।
महानगरको प्रविधिमैत्री स्वास्थ्य योजना
काठमाडौँ महानगरपालिकाका मेयर बालेन्द्र शाह (Balen Shah) को नेतृत्वमा महानगरले 'डिजिटल र स्मार्ट' काठमाडौँको परिकल्पना गरेको छ। यो दुईपाँग्रे एम्बुलेन्स सेवा त्यसैको एउटा महत्त्वपूर्ण कडी हो। यसले दुर्गम जस्तै देखिने सहरका भित्री भागका बासिन्दाहरूलाई पनि आधुनिक स्वास्थ्य सेवासँग जोड्नेछ।
निष्कर्ष
"स्वास्थ्य सेवा सबैको पहुँचमा" हुनुपर्छ भन्ने मान्यतालाई यस पहलले सार्थक बनाउनेछ। काठमाडौँ महानगरको यो प्रविधिमैत्री र मानवीय कार्यले आगामी दिनमा अन्य सहरहरूका लागि पनि एउटा उदाहरणीय मार्गचित्र कोर्ने निश्चित छ। अब एम्बुलेन्स आउन ढिला भयो भनेर कसैले पनि ज्यान गुमाउनु पर्ने छैन।