रात्रिकालीन सार्वजनिक बस सेवा
काठमाडौँ महानगरपालिकाले काठमाडौँ उपत्यकाको रात्रिकालीन जनजीवनलाई चलायमान बनाउन र यात्रुहरूको सहजताका लागि पुनः रात्रिकालीन सार्वजनिक यातायात सञ्चालन गर्ने तयारी गरेको छ।
विगतमा विभिन्न निकायहरूले यो सेवा सुरु गरे तापनि दिगो हुन सकेको थिएन। तर, यस पटक महानगरपालिकाले आगामी २०८३ वैशाख १ गते देखि व्यवस्थित रूपमा यो सेवा सुरु गर्न लागेको हो। नयाँ वर्षको अवसर पारेर सुरु हुने यस सेवाले काठमाडौँको 'रात्रिकालीन अर्थतन्त्र' र सुरक्षा व्यवस्थालाई थप मजबुत बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
काठमाडौँ महानगरपालिकाले सञ्चालन गर्न लागेको रात्रिकालीन बस सेवाका दुई प्रमुख रुटहरू र सुरक्षा योजना निम्नानुसार रहेका छन्:
-
पहिलो रुट (उत्तर-दक्षिण): १६ किलोमिटर लामो यो रुट ललितपुरको लगनखेलबाट सुरु भई बुढानीलकण्ठसम्म पुग्नेछ। यसले पाटन, अल्का, नर्भिक, प्रसूति गृह, ट्रमा सेन्टर, वीर अस्पताल, कान्ति बाल अस्पताल, टिचिङ र गङ्गालाल हृदय केन्द्र जस्ता प्रमुख अस्पतालहरूलाई जोड्नेछ।
-
दोस्रो रुट (पूर्व-पश्चिम): २० किलोमिटर लामो यो खण्ड थानकोटबाट सुरु भई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलसम्म पुग्नेछ। यस अन्तर्गत सतुङ्गल, कलङ्की, कालीमाटी, त्रिपुरेश्वर, थापाथली, माइतीघर मण्डला, बानेश्वर, मीनभवन र तीनकुने समेटिनेछन्।
-
सञ्चालन समय: ४ वटा अत्याधुनिक विद्युतीय बसहरू राति ८:०० बजेदेखि ११:०० बजेसम्म निरन्तर सञ्चालन हुनेछन्।
-
उद्देश्य: राति ८ बजेपछि सार्वजनिक यातायात नपाउँदा ट्याक्सीमा महँगो भाडा तिर्नुपर्ने बाध्यता हटाउने र महिला, किशोरी तथा विद्यार्थीहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने।
साझा यातायातका कार्यकारी निर्देशक भुपेन्द्र अर्यालका अनुसार, आगामी वैशाख १ गतेदेखि काठमाडौँ उपत्यकामा रात्रिकालीन सार्वजनिक यातायातको नयाँ युग सुरु हुँदैछ।
मुख्य विशेषताहरू
-
सञ्चालन लक्ष्य: रातको ८:०० बजेदेखि ११:०० बजेसम्म यात्रुहरूलाई निरन्तर सेवा दिने लक्ष्य राखिएको।
-
दिगो योजना: विगतका असफलताबाट पाठ सिक्दै यस पटक स्थानीय सरकारको पूर्ण प्रतिबद्धता र सरकारी सहभागितामा दिगो मोडल तयार पारिएको।
-
लगानी र जोखिम: सुरुवाती ५-६ महिना वा यो आर्थिक वर्षभरि घाटा सहेरै भए पनि सेवालाई निरन्तरता दिने साझाको तयारी।
-
समन्वय: चार्जिङ स्टेशन र पार्किङका लागि काठमाडौँ, बुढानीलकण्ठ र चन्द्रागिरि जस्ता नगरपालिकाहरूसँग सहकार्य भइरहेको।
सुविधाहरू
विद्युतीय बस सेवा, चालक र सहचालकका लागि अतिरिक्त भत्ताको व्यवस्था, साझाको आफ्नै कोषबाट पाइलट प्रोजेक्टको रूपमा सञ्चालन।
सुरक्षा र आधुनिक प्रविधि
जीपीएस (GPS) ट्र्याकिङ, सीसीटीवी क्यामेरा मार्फत लाइभ अनुगमन, महिला तथा बालबालिकामाथि हुने हिंसा र दुर्व्यवहार रोक्न विशेष निगरानी।
विशेष जानकारी: राति बस चलाउँदा ओभरटाइम भत्ताका कारण प्रति बस दैनिक थप ६,००० देखि ७,००० रुपैयाँ खर्च हुने भए तापनि, यात्रु संख्या थोरै भए पनि सेवालाई प्रभावकारी बनाउन साझा यातायात प्रतिबद्ध रहेको कार्यकारी निर्देशक अर्यालले बताउनुभएको छ।
